روابط دیرین ارمنیان و ایرانیان از آغاز سدهٔ هفدهم میلادی وارد مرحله ای نوین شد. در پی مهاجرت اجباری ارمنیان از سرزمین های آبا و اجدادی خود به ایران، که به فرمان شاه عباس یکم روی داد، کانون های پرجمعیت ارمنی نشین در ایران پدیدار شد. بزرگ ترین این کانون ها شهر جلفای اصفهان بود که ارمنیان آن را بنا کردند و در چهارصد سال گذشته تأثیری چشمگیر در تاریخ ایران بر جای گذاشته است. در این نوشتار نگاهی گذرا خواهیم داشت به تاریخچهٔ ارمنیان ایران از روزگار صفویه تا قاجاریه و سپس به بررسی نقش آنان در نهضت مشروطیت ایران می پردازیم.